CANCELLATION FEE NALEŻNE ARMATOROWI KONTENEROWEMU – SKUTKI PODATKOWE DLA SPEDYTORA

Działalność w obszarze spedycji morskiej często wiąże się z podejmowaniem działań w oparciu o indywidualne zlecenia spedycyjne, określające warunki wykonywania usługi. Nierzadko spedytora i gestora ładunku nie łączy jakakolwiek ramowa umowa określająca prawa i obowiązki stron.

W przypadku, gdy pomimo podjęcia działań spedycyjnych przed formalnym sporządzeniem zlecenia spedycyjnego nie dochodzi do wykonania przewozu z przyczyn leżących po stronie gestora ładunku, spedytorowi zwykle nie przysługują jakiekolwiek roszczenia do gestora ładunku. 

Powyższa okoliczność może wywołać wątpliwości w obszarze podatkowego rozliczenia kosztów poniesionych przez spedytora w celu zapewnienia ładunkowi przestrzeni ładunkowej na pokładzie statku. W przypadku żeglugi kontenerowej, koszt ten stanowi zwykle opłata za anulowanie bookingu („Cancellation Fee”).

Punktem wyjścia dla rozstrzygnięcia wyżej wskazanych wątpliwości podatkowych, jak to zwykle bywa, jest ustalenie cywilistycznego charakteru Cancellation Fee.

CANCELLATION FEE – ASPEKT CYWILNOPRAWNY

Z treści ogólnych warunków przewozu obowiązujących w przedsiębiorstwach armatorów kontenerowych co do zasady wynika, iż Cancellation Fee stanowi odstępne. W świetle art. 396 k.c. odstępne jest oznaczoną sumą za zapłatą której strona umowy może od tej umowy odstąpić. Innymi słowy, odstępne stanowi wynagrodzenie za skorzystanie przez stronę z umownego prawa do odstąpienia od umowy.

Zważywszy, że odstępne jest konsekwencją odstąpienia od umowy zgodnie z jej postanowieniami, nie należy go utożsamiać z karą umowną, stanowiącą ryczałtową rekompensatę za niewykonanie lub nienależyte wykonywanie zobowiązania (vide: art. 484 § 1 k.c.).

CZY CANCELLATION FEE STANOWI WYNAGRODZENIE ZA USŁUGĘ W ROZUMIENIU USTAWY O VAT?

W mojej ocenie, Cancellation Fee stanowi wynagrodzenie za usługę w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług („VatU”). W świetle bowiem art. 8 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, świadczeniem usług jest każde świadczenie na rzecz innego podmiotu, niestanowiące dostawy towarów, w tym zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji.

Skoro zatem w zamian za Cancellation Fee armator kontenerowy dokonuje na rzecz spedytora świadczenia polegającego na: (i) akceptacji anulowania przez spedytora rezerwacji przestrzeni ładunkowej na pokładzie statku oraz (ii) odstąpieniu od żądania całości frachtu, to świadczenie to stanowi odpłatne świadczenie usług w rozumieniu VatU.

CANCELLATION FEE A PRAWO SPEDYTORA DO ODLICZENIA VAT

W mojej ocenie, w omawianym przypadku spedytorowi nie przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego z tytułu Cancellation Fee, gdyż brak jest związku tego wydatku ze sprzedażą opodatkowaną realizowaną przez spedytora.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 VatU, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w takim zakresie, w jakim nabywane przez niego towary i usługi są nabywane w celu dokonywania czynności opodatkowanych. Innymi słowy, aby podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego, to pomiędzy zakupem, a sprzedażą musi wystąpić związek, chociażby pośredni. Skoro natomiast spedytor dokonał rezerwacji przed nawiązaniem jakiegokolwiek stosunku obligacyjnego z gestorem ładunku i nie przysługują mu względem gestora ładunku jakiekolwiek roszczenia, to po stronie spedytora w ogóle nie wystąpi sprzedaż opodatkowana na rzecz gestora ładunku. Tym samym, pomiędzy wydatkiem na pokrycie Cancellation Fee, a sprzedażą spedytora brak jest jakiegokolwiek związku, chociażby pośredniego.

CANCELLATION FEE A KOSZTY UZYSKANIA PRZYCHODÓW

Jak wskazałem powyżej, Cancellation Fee stanowi odstępne, czyli oznaczoną sumę za zapłatą której strona umowy może od tej umowy odstąpić i nie należy go utożsamiać z karą umowną, stanowiącą ryczałtową rekompensatę za niewykonanie lub nienależyte wykonywanie zobowiązania.

Powyższe oznacza, iż względem Cancellation Fee znajdują zastosowanie ogólne zasady oceny, czy dany wydatek podlega zaliczeniu w ciężar kosztów podatkowych, w myśl których kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów (vide: art. 15 ust. 1 CitU).

W mojej ocenie Cancellation Fee stanowi wydatek poniesiony w celu zabezpieczenia źródeł przychodu. Możliwość odstąpienia od umowy za zapłatą Cancellation Fee pozwala bowiem na ograniczenie ponoszenia przez spedytora kosztów całości frachtu, pomimo niewykorzystania zarezerwowanej przestrzeni ładunkowej.

Co istotne, pogląd powyższy znajduje potwierdzenie także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 07 listopada 2017 r. (sygn. akt: II FSK 1125/16) wskazał, iż „jeżeli zapłata odstępnego ogranicza konieczność ponoszenia innych wydatków przez podatnika i ma wpływ na jego racjonalność alokacji wydatków w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, to wydatek z tytułu odstępnego można uznać za koszt uzyskania przychodu”.

Zważywszy natomiast, że spedytorowi nie przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego z tytułu Cancellation Fee, koszt uzyskania przychodów stanowić będzie jej wartość brutto.

Piotr Porzycki, doradca podatkowy

ZASADY ODLICZENIA VAT Z TYTUŁU DOSTAW TOWARÓW W CZĘŚCIACH

Coraz częściej spotykaną praktyką w obrocie handlowym jest dokonywanie dostaw towarów partami („Dostawa”). W toku realizacji Dostaw zdarzają się sytuacje, w których dostawa poszczególnych partii towaru dokonywana jest na przełomie okresów rozliczeniowych VAT i udokumentowana jest fakturą doręczoną podatnikowi będącemu nabywcą wraz z dostawą pierwszej partii towaru.

PROBLEMATYKA DOSTAWY NA PRZEŁOMIE OKRESÓW ROZLICZENIOWYCH

Realizacja Dostaw na przełomie okresów rozliczeniowych VAT nierzadko wzbudza wątpliwości służb księgowych moich Klientów, m. in. w zakresie tego, czy w związku z taką Dostawą w miesiącu doręczenia Faktury przysługuje im w prawo do odliczenia VAT w całości z faktury dokumentującej tę Dostawę („Faktura”).

Duża część z nich, opierając się na art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług („VatU”) odlicza z Faktury wyłącznie VAT naliczony w takiej części, jaka przypada na tę partię towaru, która dostarczona została w miesiącu wystawienia faktury, zaś w pozostałym zakresie żąda od dostawcy wystawienia faktury korekty, uznając Fakturę – w części obejmującej przyszłe dostawy – za fakturę pustą.

Takie podejście nie jest jednak prawidłowym rozwiązaniem.

MOMENT POWSTANIA PRAWA DO ODLICZENIA VAT

Zgodnie z art. 86 ust. 10 VatU, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy. Innymi słowy, warunkiem umożliwiającym skorzystanie przez podatnika z prawa do odliczenia VAT naliczonego w związku z Dostawą, jest powstanie po stronie dostawcy obowiązku podatkowego z tytułu tej Dostawy.

W świetle art. 19a ust. 1 VatU, obowiązek podatkowy, co do zasady, powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów. Należy mieć jednak na uwadze fakt, iż w przypadku gdy przed dokonaniem dostawy towaru otrzymano całość lub część zapłaty, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania, w odniesieniu do otrzymanej kwoty.

Powyższe oznacza, że w przypadku, gdy na podstawie Faktury podatnik dokonał zapłaty za cały towar będący przedmiotem Dostawy zanim wszystkie jego partie zostały mu dostarczone, Fakturę można potraktować jako: (i) fakturę VAT z tytułu Dostawy partii towaru dokonanej przed wystawieniem Faktury oraz (ii) fakturę zaliczkową z tytułu Dostaw partii towarów, które dokonane będą po wystawieniu Faktury, a tym samym dokonać pełnego odliczenia wynikającej z niej kwoty podatku VAT naliczonego, w rozliczeniu za miesiąc w którym Faktura została doręczona.

Jeżeli natomiast podatnik nie dokonał zapłaty za cały towar będący przedmiotem Dostawy zanim wszystkie jego partie zostały mu dostarczone, to kwotę VAT naliczonego przypadającą na Dostawę partii towaru dokonaną przez doręczeniem Faktury, będzie mógł odliczyć w rozliczeniu za miesiąc w którym dokonano tę Dostawę i wystawiono Fakturę, zaś kwotę VAT naliczonego przypadającą na Dostawę partii towaru dokonaną po doręczeniu Faktury, podatnik może odliczyć w rozliczeniu za miesiąc w którym Dostawa w tej części została faktycznie dokonana.

DOSTAWY TOWARÓW PARTIAMI A PUSTE FAKTURY

Wbrew spotykanym po stronie służb księgowych obawom, w mojej ocenie przepis art. 88 VatU nie znajdzie zastosowania w analizowanym przypadku. Wynika to z faktu, że Faktura podaje kwoty zgodne z rzeczywistością oraz dokumentuje czynności ważne i skuteczne w świetle prawa cywilnego, które zostaną dokonane w kolejnych okresach rozliczeniowych.

Oznacza to, że Faktury nie stanowią faktur pustych, a jedynie dokumentują czynności które zostaną faktyczne wykonane na rzecz podatnika w przyszłych okresach rozliczeniowych. Sama możliwość fakturowania przyszłych czynności nie wzbudza wątpliwości i od 2014 r. jest zgodna z przepisami VatU. W takiej sytuacji podatnik musi jedynie wstrzymać się z rozliczeniem podatku naliczonego aż do momentu powstania obowiązku podatkowego po stronie wystawcy Faktury.

Piotr Porzycki,doradca podatkowy

MATRYCA STAWEK VAT ZBLIŻA SIĘ WIELKIMI KROKAMI

W dniu 09 sierpnia 2019 r. uchwalona została ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw („Nowelizacja”). Podstawowym przedmiotem regulacji Nowelizacji jest wprowadzenie do polskiego porządku prawnego nowej matrycy stawek VAT oraz instytucji wiążącej informacji stawkowej. 

OBOWIĄZEK W ZAKRESIE KAS ON-LINIE OMINIE RESTAURACJE PROMOWE

Z dniem 01 stycznia 2020 r. w życie wejdą znowelizowane przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług przewidujące m. in. stopniowe wprowadzenie w niektórych branżach obowiązku ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas online. Jedną z grup podatników zobowiązanych do wdrożenia kas online od 01 lipca 2020 r. będą podatnicy świadczący usługi związane z wyżywieniem w stacjonarnych placówkach gastronomicznych. Znowelizowane przepisy zrodziły wątpliwości dotyczące tego, czy obowiązkiem tym objęte będą placówki gastronomiczne zlokalizowane na pokładach promów. 

RABAT MUSI ZNALEŹĆ ODZWIERCIEDLENIE W TREŚCI PARAGONU

Często spotykaną praktyką sieci handlowych jest wprowadzanie w swoich sklepach programów lojalnościowych, polegających na przyznawaniu upominków klientom nieprowadzącym działalności gospodarczej („Klienci”), którzy spełnili warunki określone w regulaminie programu lojalnościowego. Przykładem takiego przedsięwzięcia jest wydawanie Klientom dokonującym zakupów o wartości przekraczającej określoną kwotę, upominku w ten sposób, że upominek jest sprzedawany Klientowi po cenie wynoszącej jeden grosz, a następnie Klient ten otrzymuje rabat o wartości jednego grosza, tj. ceny zakupu upominku („Program”). Wartość rynkowa takiego upominku zwykle przekracza 10,00 zł. 

OGRANICZENIA W WYSTAWIANIU FAKTUR DO PARAGONÓW

Z dniem 01 stycznia 2020 r. w życie wejdą przepisy ustawy z dnia 04 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw („Nowelizacja”). Przedmiotem Nowelizacji jest m. in. modyfikacja obowiązujących przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług („VatU”) w zakresie wystawiania faktur VAT do paragonów fiskalnych.

OPODATKOWANIE VAT CZYNNOŚCI ZWIĄZANYCH Z REWIZJĄ CELNĄ W TRANSPORCIE MORSKIM

Czynności spedytora w ramach obsługi międzynarodowego transportu towarów nierzadko obejmują działania związane z rewizją celną towarów („Rewizja celna”). Wystąpienie powyższego elementu w łańcuchu obsługi ładunków wzbudza wątpliwości służb księgowych podatników trudniących się spedycją, dotyczące właściwych stawek VAT, jakie należy stosować w przypadku świadczenia usług Rewizji celnej na rzecz podmiotu krajowego, zarejestrowanego w Polsce w charakterze podatnika VAT czynnego („Klient”). 

OPODATKOWANIE VAT USŁUG MORSKEJ SPEDYCJI NIEUNIJNEJ I WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ

Usługi spedycyjne świadczone w obszarze ładunków transportowanych morzem („Usługi”), nierzadko obejmują czynności kompleksowe, obejmujące przeładunek towaru ze statku w relacji bura – wagon / naczepa („Przeładunek bezpośredni”) lub burta – plac składowy – wagon / naczepa („Przeładunek pośredni”), załadunek towarów na środki transportu samochodowego lub kolejowego („Załadunek”) oraz zamawianie kolejowego lub drogowego środka transportu wraz z awizacją („Spedycja”). 

ULGA NA ZŁE DŁUGI 2019 – UWAGA NA PRZEPISY PRZEJŚCIOWE

Z dniem 1 stycznia 2019 r. w życie weszły przepisy ustawy z dnia 09 listopada 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym („Nowelizacja”). Jedną ze zmian wprowadzonych Nowelizacją jest skrócenie terminów uprawniających podatników VAT do zastosowania tzw. „ulgi na złe długi”.

PRZESYŁANIE FAKTUR DROGĄ EDI, A POLSKIE PRZEPISY PODATKOWE

Wymagania dzisiejszego biznesu wywołują istotny wpływ na rozwój systemów informatycznych. Wśród przyczyn powyższego stanu rzeczy wskazać należy m. in. konieczność przyspieszenia procedur i formalności, stanowiących nieodłączny element obrotu gospodarczego. Jednym z rozwiązań skracających czas obrotu umowami, dokumentami handlowymi i rozliczeniowymi jest Electronic Data Intercharge („EDI”). Co istotne, polskie przepisy podatkowe niejako promują wymianę faktur za pośrednictwem EDI. 

PRZEWÓZ NA ODCINKU KRAJOWYM W TRANSPORCIE MIĘDZYPAŃSTWOWYM NIE JEST TRANSPORTEM MIĘDZYNARODOWYM

Transport kombinowany polega na przewozie ładunku pomiędzy miejscem załadunku, a miejscem destynacji z wykorzystaniem co najmniej dwóch różnych rodzajów transportu. Co istotne, transport kombinowany świadczony jest przez różnych operatorów, spośród których każdy odpowiada za przewóz towaru na innym odcinku, a nierzadko również innym środkiem transportu. W praktyce częstym przypadkiem jest sytuacja, w której przedmiotem transportu kombinowanego są towary przemieszczane na obszar wspólnotowy z terytorium kraju niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej, zaś część przewozu świadczonego w ramach transportu kombinowanego przebiega przez Polskę. Powyższe rodzi wątpliwości dotyczące prawnopodatkowego charakteru usługi transportowej świadczonej przez polskiego podatnika VAT na odcinku krajowym.

ZMIANA SPOSOBU ROZLICZEŃ W TRYBIE DATIO IN SOLUTUM NIE JEST NEUTRALNA PODATKOWO

Zatory płatnicze są obecnie jednym z podstawowych problemów polskiej gospodarki. Częstą praktyką stosowaną w przedsiębiorstwach w związku z zatorami płatniczymi i mającą na celu rozliczenie rozrachunków oraz uniknięcie ryzyka konieczności odpisania wierzytelności nieściągalnych jest zawieranie porozumień mających na celu zmianę sposobu lub terminów rozliczeń. Powyższe nie jest jednak czynnością neutralną podatkowo tak z perspektywy podatku od towarów i usług, jak również podatku dochodowego. 

OPODATKOWANIE VAT ODSPRZEDAŻY USŁUG CELNYCH IMPORTOWYCH ŚWIADCZONYCH W PORCIE UNIJNYM

Spedycyjna obsługa towarów importowanych bardzo często wiąże się z nabyciem przez spedytora usług odprawy celnej, których koszt następnie refakturuje na gestora ładunku. Moje doświadczenie wskazuje na to, iż służbom księgowym przedsiębiorstw funkcjonujących w sektorze TSL nierzadko problem sprawia zagadnienie opodatkowania VAT usług w zakresie odpraw celnych towarów importowanych, które świadczone są na obszarze portu morskiego innego niż Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej („Usługi”). 

INCOTERMS DAP: UWAGA NA MIEJSCE DOSTAWY PRZY EKSPORCIE

Międzynarodowy obrót handlowy wymaga ujednolicenia reguł dokonywania dostaw towarów pomiędzy podmiotami ulokowanymi w różnych państwach. Naprzeciw powyższemu wyzwaniu wychodzą Międzynarodowe Reguły Handlu (tzw. „INCOTERMS”), będące standaryzowanymi formułami wyznaczającymi treść warunków sprzedaży i dostawy towarów w handlu międzynarodowym. Jedną z powszechnie stosowanych reguł INCOTERMS jest DAP (Delivered at Place).

INWESTYCJA W INFRASTRUKTURĘ TOWARZYSZĄCĄ – SKUTKI W VAT

Inwestycje w nieruchomości komercyjne („Inwestycja główna”) nierzadko wiążą się z koniecznością poniesienia przez inwestora dodatkowych nakładów mających na celu wybudowanie infrastruktury drogowej, ułatwiającej w przyszłości dostęp do obiektu będącego przedmiotem inwestycji („Infrastruktura towarzysząca”). Częstą praktyką jest, iż rzeczone obiekty infrastrukturalne budowane są na gruncie niebędącym własnością inwestora, lecz jednostki samorządu terytorialnego. Następstwem wykonania Infrastruktury towarzyszącej jest konieczność nieodpłatnego zbycia poniesionych na ten cel nakładów („Nakłady”), na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, będącej właścicielem gruntów na których zrealizowano budowę Infrastruktury towarzyszącej („JST”). Powyższe rodzi implikacje na gruncie podatku od towarów i usług w kontekście opodatkowania VAT nieodpłatnego przekazania Nakładów na rzecz JST przez inwestora, jak również prawa do odliczenia VAT od Nakładów.

BRANŻA RETAIL: NADCHODZĄ ZMIANY W ZAKRESIE OPODATKOWANIA VAT OBROTU BONAMI

W dniu 9 października 2018 r. do Marszałka Sejmu skierowany został projekt ustawy o zmianie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług („VatU”), druk sejmowy nr 2904 („Nowelizacja”), określający m. in. zasady opodatkowania obrotu bonami. Wejście w życie przepisów Nowelizacji okaże się niezwykle istotne między innymi z perspektywy przedstawicieli branży retail, jako emitentów bonów podlegających wymianie na towary oferowane w sieciach sklepów. 

ŚWIADCZENIE USŁUG SKŁADOWANIA KONTENERÓW W PORCIE UNIJNYM – SKUTKI W VAT DLA POLSKIEGO PODATNIKA

Udział polskich podatników w łańcuchu międzynarodowego transportu multimodalnego często wiąże się z koniecznością dokonania przeładunku i składowania towarów w portach znajdujących się na terytorium innych niż Polska państwach członkowskich Unii Europejskiej. Powszechną praktyką stosowaną przez przedsiębiorstwa spedycyjne i transportowe jest nabywanie usług składowania obsługiwanych przez siebie towarów w magazynach i na placach składowych ulokowanych na obszarze portu unijnego, a następnie ich refakturowanie na gestora ładunku, będącego polskim podatnikiem VAT czynnym. Powyższa praktyka rodzi liczne wątpliwości wśród pracowników służb księgowych przewoźników i spedytorów odnośnie reguł opodatkowania opisanej transakcji podatkiem od towarów i usług. 

SKŁADOWANIE, A TRANSPORT MIĘDZYNARODOWY 

W myśl art. 83 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług („VatU”), przez pojęcie transportu międzynarodowego rozumieć należy: 

1) przewóz lub inny sposób przemieszczenia towarów: (i) z miejsca nadania na terytorium Polski do miejsca przeznaczenia poza terytorium UE, (ii) z miejsca nadania poza terytorium UE do miejsca przeznaczenia na terytorium Polski, (iii) z miejsca nadania poza terytorium UE do miejsca przeznaczenia poza terytorium UE, jeżeli trasa przebiega na pewnym odcinku przez terytorium Polski (tranzyt), (iv) z miejsca nadania na terytorium państwa członkowskiego innego niż Polska do miejsca przeznaczenia poza terytorium UE lub z miejsca nadania poza terytorium UE do miejsca przeznaczenia na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium Polski, jeżeli trasa przebiega na pewnym odcinku przez terytorium Polski,

2) przewóz lub inny przemieszczania osób środkami transportu morskiego, lotniczego i kolejowego: (i) z miejsca nadania na terytorium Polski do miejsca przeznaczenia poza terytorium Polski, (ii) z miejsca nadania poza terytorium Polski do miejsca przeznaczenia na terytorium Polski, (iii) z miejsca nadania poza terytorium Polski, do miejsca przeznaczenia poza terytorium Polski, jeżeli trasa przebiega na pewnym odcinku przez terytorium Polski (tranzyt),

3) usługi pośrednictwa i spedycji międzynarodowej, związane z usługami, o których mowa powyżej.

W świetle powyższego wskazać należy, iż z punktu widzenia VatU, niezbędnym elementem usługi transportu międzynarodowego jest terytorium Polski, jako miejsce nadania towaru bądź jego odbioru albo miejsce przewozu tranzytowego. Jeżeli zatem usługi składowania wykonywane są poza terytorium Polski, zaś sam przewóz towaru do kraju nie został dokonany ani zaaranżowany przewoźnika lecz gestora ładunku, to usługi składowania nie mogą być rozpatrywane na gruncie przepisów VatU, jako element usługi transportu międzynarodowego w rozumieniu art. 83 ust. 3 pkt 1 VatU. 

MIEJSCE ŚWIADCZENIA 

Usługi składowania dla celów VAT traktować należy jako usługi, w ramach których usługobiorcy nie zostało przyznane prawo do używania całości lub części wyraźnie określonej nieruchomości. W konsekwencji powyższego, składowanie nie jest usługą, której miejsce świadczenia pokrywa się z miejscem położenia nieruchomości. Oznacza to, iż względem usług składowania zastosowanie znajduje ogólna zasada wyrażona w przepisie art. 28b ust. 1 VatU. W myśl rzeczonej regulacji, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej (tak m. in. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 27 czerwca 2013 r. C 155/12). Innymi słowy, w przypadku świadczenia w innym porcie unijnym niż port Polski usług składowania na rzecz polskiego podatnika VAT czynnego, za miejsce świadczenia usług składowania uznać należy terytorium Polski. 

STAWKA VAT 

Skoro miejscem świadczenia usług składowania będzie terytorium Polski, w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie przepis art. 83 ust. 1 pkt 9 VatU, w myśl którego usługi świadczone na obszarze portów morskich, polegające na obsłudze środków transportu morskiego lub służące bezpośrednim potrzebom ich ładunków, podlegają opodatkowaniu według 0% stawki VAT. Jak stanowi art. 83 ust. 2a VatU, do usług służących bezpośrednim potrzebom ładunków zalicza się także usługi składowania stanowiące część załadunku, wyładunku lub przeładunku, w części wykonywanej w okresie, który – w przypadku ładunków przewożonych w kontenerach – nie przekracza 20 dni. Z treści ww. przepisu wynika zatem, iż stawka podstawowa winna być stosowania jedynie do tej części usługi składowania, która dotyczy okresu przekraczającego 20 dni, zaś pierwsza część okresu składowania będzie nadal opodatkowana 0% stawką VAT (tak m. in. Minister Finansów, organ upoważniony – Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy [w:] interpretacja indywidualna z dnia 5 września 2014 r., sygn. ITPP2/443-798/14/AK). Zatem w przypadku składowania ładunków przewożonych w kontenerach przez okres przekraczający 20 dni, względem pierwszych 20 dni składowania usługodawca winien zastosować 0% stawkę VAT, zaś względem okresu przekraczającego 20 dni – stawkę VAT podstawową wynoszącą 23%.

Piotr Porzycki, doradca podatkowy

OPŁATY LOKALNE NALICZANE PRZEZ ZAGRANICZNYCH ARMATORÓW KONTENEROWYCH – SKUTKI W VAT

Powszechną praktyką przyjętą w żegludze kontenerowej jest naliczanie przez armatorów tzw. opłat lokalnych, związanych z portową obsługą kontenera powierzonego armatorowi do przewozu („Opłaty lokalne”). Zakres Opłat lokalnych jest zróżnicowany, w zależności od państwa załadunku lub rozładunku kontenera. Wśród Opłat lokalnych naliczanych gestorom ładunków przez armatorów w polskich portach morskich wyróżnić należy między innymi: (i) opłaty portowe związane z przeładunkiem i obsługą kontenera w porcie (Terminal handling ch. destination), (ii) opłatę gwarancyjną za kontener (Container guarantee charge), (iii) opłatę za plombowanie kontenera (Sealing charge), (iv) opłatę za inspekcję i przegląd kontenera (Container inspection fees and survey fees), (v) opłaty ISPS (ISPS – Destination Surcharge), (vi) opłatę za inspekcję osprzętowania (Equipment Inspection Charge) oraz (vii) opłatę za wystawienie kwitu wydawczego (Delivery Order Fee). 

NIEODPŁATNE PRZEKAZANIE PRÓBEK – SKUTKI W VAT

Powszechną praktyką sieci handlowych jest nieodpłatne przekazywanie klientom próbek produktów, oferowanych na co dzień w sklepach należących do sieci. Celem powyższego, jest zachęcenie klientów do nabycia określonych towarów handlowych. Częstym problemem, z jakim spotykamy w bieżącym doradztwie na rzecz przedstawicieli sektora retail, jest kwalifikacja czynności przekazania próbki pod kątem VAT.

DOSTARCZONO FAKTURĘ, A TOWAR NIE DOJECHAŁ - SKUTKI W VAT

Z działalnością w obszarze sektora retail ściśle związana jest wymiana licznych dokumentów księgowych pomiędzy sieciami handlowymi, a dostawcami. Mnogość dostaw dokonywanych w skali okresu rozliczeniowego, rabatowanie oraz liczne obniżki cen podyktowane wadliwością towarów, nierzadko wiążą się z omyłkowym wystawieniem faktury przez dostawcę. W toku działalności sieci handlowej zdarzają się także przypadki, w których sieć („Podatnik”) otrzymuje od podatników posiadających siedziby w innych niż Polska państwach członkowskich Unii Europejskiej („Kontrahenci”) faktury dokumentujące wewnątrzwspólnotową dostawę towarów („WDT”), przy czym mimo wystawienia takich faktur, towary będące ich przedmiotem czasem nie zostają dostarczone przez Kontrahenta („Faktury”).